"Aşığın gözleri
Kartalı kör eder,
Aşığın kulakları her
fısıltıyı duyar
Hırsızın şüphe dolu
gözleri kapanır.
Aşığın narin
dokunuşu,
Salyangoz Boynuzlarından bile
yumuşaktır.
Aşığın dili
Bacchus un Şarabından bile
tatlıdır..."
Shakespeare
Sue Knight'ın deyişiyle iletişim
kurarken zengin bir dil kullanabilmeniz için Shakespeare
olmanız gerekmez.
Shakespeare yukarıdaki sonesinde
'gözlere' (NLP'de Görsel Temsil Sistemleri),'kulaklara'
(işitsel T.S), 'dokunuşa' (Dokunsal Duygusal T.S) ve
'tada' (Tatsal T.S) hitap ettiğini görüyoruz. iyi
iletişim kurabilmeniz için siz de konuşma ve
yazılarınızda anlaşılır ve zengin bir
dil kullanmalı, tüm duyulara seslenmelisiniz. Dinleyici
ve okurlarınızın dikkatini ve ilgisini uyanık
tutmalınız. Bu, mesajınızın (eğer bir
mesajınız varsa gerçekten...) anlaşılma
olasılığını artıracaktır.
Ralph Watson'un deyişiyle "Dostane bir
ilişki kurmak ya da uyum sağlamak, bilinç
dışı düzeyde 'Sorumluluk' taşıma
sürecidir. 'Güven' ve 'Anlayış' ortamı
yaratma becerisidir." Bunun için de 'Ayak Uydurmak' ve
'Liderlik Etmek' gerekir. insanların birbirine ayak
uydurması, birbirlerinin duygusal hallerine saygı
göstermelerini ve yanıt vermelerini sağlayarak
dostane bir ilişkiyi ya da uyumu güçlendirir.
Karşınızdaki kişiyle onun
dünyasında buluşarak zaman içinde uyumlu ya da
dostça bir ilişki kurabilir ve bunu
sürdürebilirsiniz. "Uyum sağlamak bir insanın
dışsal davranışına 'Eşleşme' ve
'Aynalama'uygulayıp bir süre için onun dünya
modeline katılarak onunla uyum sağlamak ve bunu
sürdürmektir."
Öyleyse kendimizi ve
başkalarını suçlamayı bırakıp
bilgiyi, anlayışı ve bilgeliği
yaşamımıza sokarak
yaşamlarımızın sorumluluğunu ellerimize
alalım. Kimlik ötesi boyutumuzu güçlendirerek
yaşamlarımızı kendimize ve
başkalarına hizmet üzerinde yeniden kuralım.
içimizdeki erdemlerin davranışlarımıza
yansımasını sağlayalım.
BiLiNÇDıŞı VE NLP'NiN
iLETiŞiM MODELi
Nedir kardeşim bu
'Bilinçdışı' ya da 'Bilinçaltı'
dedikleri?..
Ruh halimizi, fizyolojimizi ve
davranışlarımızı belirleyen sinyaller
bilinç dışımızdaki kayıtlardan
geliyor. Olumsuz kanıtlar harekete geçtiklerinde olumsuz
davranışlara, iletişim ve ilişki
sorunlarına yol açıyorlar. Algı filtrelerimizi
boyamakta, olayları ve insanları 'oldukları gibi'
değil de'ahlak boyalarımıza göre'
algılamamıza neden olmaktadırlar.
Bu yüzden Ralph Watson'ın da
ısrarla belirttiği gibi gerçek NLP
çalışmalarında gerçek bir
'Değişim'in ancak bilinç dışında
gerçekleşebileceği öğretilmekte ve
insanlar bunu deneylemekteler.
Bilinçdışınız
hedeflediğiniz değişimi istiyor mu, yoksa istemiyor
mu: Bunu nasılöğrenebilirsiniz: Tabi ki
meditasyon,trans, kendi kendine hipnoz, yönlendirilmiş
imgelem gücü, yaratıcı zihinsel
canlandırma gibi tekniklerle...
NLP iletişim Modeline göre
dışsal olayların sinyalleri duyusal girdi
kanallarımızdan ve sonra algı filtrelerimizden
geçerek içsel temsil sistemlerimize girmekte ve
bilinçdışımıza kaydedilmektedir. Duyusal
bilgileri kodladığımız ve
dünyamızı deneyleme şeklimizi belirleyen
kayıtlan kaydettiğimiz yerler farklıdır.
Bazı insanlar "görsel"
ağırlıklıdır. Sizin hep iyi giyinmenizi,
saçınızı itinayla taramanızı
beklerler. Bazıları işitseldir. Sizin hep iyi
konuşmanızı beklerler. Bazıları
dokunsaldır. Onlara sevgi ve şefkatle sıcak
sıcak dokunmanızı beklerler. Göz Erişim
ipuçlarından ve konuşurken kullanılan
Sözcüklerden yararlanarak karşınızdaki
insanın ağırlıklı Temsil Sistemini
bulabilirsiniz.
Bilinç dışımızdaki bu
kayıtlar halimizi fizyolojimizi ve
davranışlarımızı etkilemektedir. işte
NLP'nin İletişim Modelinin sırrı burada
yatmakta.
Bilinçdışınızla
iletişim kurabiliyor musunuz?
Bilinçdışınızla "Dost"
musunuz, yoksa onun mesajlarını görmezden gelip
bildiğinizi mi okuyorsunuz?
Bilinçdışınızın
sizi cezalandırdığını
düşünüyor musunuz?
Bilinç dışınızla olumlu
bir ilişki kurabilirseniz, 'Olumlu ve Kaynak Dolu bir Ruh
Hali' elde edebilirsiniz.
Bilinçdışınıza kaynak
dolu ve olumlu ruh halleri kaydederseniz, kaynak çapaları
uygularsanız, yaşamınızın
fırtınalı anlarında bu
çapalarınızı 'Ateşleyerek' olumlu ve
kaynak dolu ruh hallerinizi yeniden yaşayabilirsiniz.
Bu 'Kaynak Dolu Olumlu Ruh Halleri"sizin
fizyolojinizi ve davranışlarınızı
belirlediğinde bir İletişim Gurusuna
dönüşürsünüz. ilişkileriniz
Sevgi ve Hizmet dolu olur, ilişkileriniz
mükemmelleşir. Başarı elde edersiniz.
Fizyolojinizi değiştirdiğinizde,
örneğin yere bakıyorsanız ve birden
yukarıya sağa bakmaya başlarsanız,
yaratıcı gücünüzün harekete
geçtiğini ve depresif sinyallerden kurtulduğunuzu
fark edebilirsiniz.
Dolayısıyla aşağıdaki
bilgiler size bir anahtar sunuyor. Gündelik
yaşamınızda kulllandığınızda bu
bilgiler sizin seçeneklerinizi, esnekliğinizi ve
motivasyonunuzu artıracak.
İyi iletişim kurabilmenizi
sağlayacak.
iyi ilişkiler kurabilmenizi
sağlayacak.
Yaşamınızla ilgili
'Büyük Resmi' görebilmenizi sağlayacak.
Hepsinden önemlisi
bilinçdışınızla iyi ilişki
kurmanızı sağlayacak.
"Bilinçdışınız her zaman
sizi koruyacak. .. Sesim sizinle birlikte gidecek...
Haydi o zaman NLP ile
değişmeye...
CASE STUDY
2004 yılında NLP eğitimlerini
birlikte aldığımız Galip Abdullah, on yıl
kadar önce karısından boşanmış ve
yurt dışına gitnişti. Bu süre içinde
birçok eğitim almış, konferanslara
katılmış, çeşitli dergilerde yazılar
yazmıştı. Bir gün Londra'da Joseph O'Connor'un
'NLP ve ilişkilerimiz' başlıklı üç
günlük workshopuna katılmş ve bütün
hayatı değişmişti. Aşağıdaki
yazının temelinde onun bu eğitim sırasında
küçük kırmızı not defterine
yazdığı notlar ve 'MNG basics' projesi var.Defterin
kapağında Shakespeare'in bir şiirinden
yaptığı alıntı yazılı. Bir
konferans çıkışında bana, bu
sözcüklerin yaşamının karanlıkta
kalan yanlarını aydınlattığını
söylemişti. Onun boşanma travmasını
atlatmasına ve sonraki yıllarda NLP Eğitimcisi
olmasına yardımcı olan aşağıdaki
notlar umarım size de yardımcı olur.
Hangimiz yaşamımızda ilişki
ve iletişim sorunuyla
karşılaşmadığımızı
söyleyebiliriz ki dostlar!..
iLiŞKiLERiMiZ
İlişkilerimizi
'düşüncelerimizle',
'konuşmalarımızla' ve
'davranışlarımızla' yaratırız.
Tutumlarımız, ön yargılarımız,
kafamızdaki imgeler,
alışkanlıklarımız, algı
filtrelerimiz, neyi nasıl söylediğimiz,
üslubumuz, jestlerimiz kendimizde ve
karşımızdaki insanlarda etki oluşturur. Bu
etkiler yaşamımızın kalitesini belirler.
Herhangibir ilişkide 'Etkin' olabilmemiz için
karşımızdaki kişiye 'Uyum' sağlamamız
(rapport) ya da onunla 'Dostane' bir ilişki kurmamız
gerekir. Bu, ilişkilerimizde 'Güven've 'Saygı'
ortamı yaratır.
Karşımızdaki insana 'Ayak
Uydurmamız' (pacing) ve sonra da ona 'Rehberlik etmemiz'
(leading), onu 'Yönlendirmemiz', ona 'Liderlik Etmemiz'
gerekir. Bunun için de önce kendimize ayak
uydurmalı, kendimizle dost olmalıyız. Siz kendinizle
dost musunuz? Şimdi derin bir nefesalın ve birkaç
dakika bunun üzerinde düşünün...
Eğer yaşamınızda
başarılı bir değişim
gerçekleştirmek istiyorsanız, NLP'yi önce
kendinize uygulamalı ve sonra ilişkilerinizde
kullanmalısınız. Önce
bilinçdışımızla olumlu ilişki
kurmalı, kendinize ayak uydurmalı, kendinizle dost
olmalı, kendinize liderlik yapmalı ve sonra
ilişkilerinizde karşınızdaki insanlara
bunları uygulamalısınız.
Karşınızdaki insanın
bilinçdışına saygı göstermeli, hatta
bunu ona söylemelisiniz. "Senin
bilinçdışına saygı duyuyorum!" Ses tonunuz
yumuşak ve samimi olmalı. Sözleriniz insanların
yaşamlarını değiştirmez ama
davranışlarınız
değiştirir.Yaşamınızda
başarılı bir değişim istiyor musunuz
gerçekten? O zaman bu değişimin ancak
bilinçdışımız
aracılığıyla
gerçekleşebileceğini anlayın.
Bilinçdışınız,fizyolojiniz, ruh haliniz ve
davranışlarınız sizin
'Kitabınızın' okunmasını sağlayan
sayfalardır.
Şimdi derin bir nefes alın ve
birkaç dakika bunun üzerinde
düşünün...
Davranışlarınızı
karşınızdaki insanın
davranışlarına uydurarak, onunla eşleşerek
(matching) ona ayak uydurabilir ve onunla dostane bir ilişki
kurabilirsiniz. Onu aynalarsınız (mirroring).
NÖROLOJiK DÜZEYLERDE
AYNALAMA
Aynalama işlemini her nörolojik
düzeyde yapabilirsiniz.
En alt düzey olan 'Çevre'
Giyiminiz, saçınız,
ayakkabılarınız,
paylaştığınız ilgi alanlarınız,
ortak arkadaşlarınız çevrenizi aynalamada size
yardımcı olabilir. Bu, sizin 'Çevre' düzeyinde
uyum sağlamanızı sağlar. Eğer
çevrenizle aranızda sorunlar varsa
'davranışlarınızı'
değiştirmelisiniz. Eğer bir Kişisel
Gelişim Planınız varsa, size saygı duyan, sizin
gelişmenizi ve kendinizi sevmenizi, kendinize saygı
duymanızı cesaretlendiren insanlarla dostluk
kurmanızı öneririm. Çevrenizde böyle
insanlar yoksa şayet, o zaman çevrenizi
değiştirin!...
'Davranış' (behaviour) düzeyinde
öncelikle beden dilinize, ses tonunuza ve
kullandığınız dile dikkat edersiniz. Eğer
davranışlarınızla ilgili sorunlarınız
varsa, 'becerilerinizi' geliştirmelisiniz. Eğer bir
Kişisel Gelişim Planınız varsa kendinize
özen göstermenizi öneririm. Kendinize saygı
duyarak kendinizi eğitin. Geçmişinizle ilgili
olumsuz anılarınızın, bilinç
dışınızdaki kayıtların yol
açtığı sorunları tedavi edin.
'Yönlendirilmiş imgelem gücü' ya
da'"Yaratıcı Zihinsel Canlandırma'
çalışmalarıyla olumlu telkinleri bilinç
dışınıza yerleştirin.
Kendinizi ve başkalarını affedip
yolunuza devam edin. Olumsuz anılara ve duygulara
yapışmayın. Olumsuz duygusal yükleri, NLP
çalışmalarıyla olaylardan ayırın.
Reddedilmek, öfkelenmek ve incinmekle başa
çıkmayı öğrenin.
Armağanlarınıza, hedeflerinize, hayallerinize
odaklanın. Amacınıza, vizyonunuza ve misyonunuza
odaklanın. "Yaşamınızın sorumluluğunu
üstlenin, bütün eylemlerinizi bu sorumlulukla
yapın ve böylelikle yaşamınızı harika
bir yaşama çevirin. Unutmayın ki dünyada sizin
gibi birisi yok. Siz çok özelsiniz ve biriciksiniz.
Karşınızdaki insanlarda öyle.
Kendinizin efendisi olmanın yolu,sevginizi
herkesle ve herşeyle paylaşmanızdır
Jillian Sawers
'Beceriler' (capabilities) düzeyinde
karşınızdaki insanla ortak becerilerinizi ve ortak
ilgi alanlarınızı paylaşırsınız.
Beceri düzeyiniz size ilişki ve iletişim
sorunları yaratıyorsa, inançlarınızı
ve değerlerinizi geliştirin. Sizi köstekleten,
başarılarınızı engelleyen
inançlarınızı değiştirin. Evrensel
değerleri benimseyerek yaşamınızı
değerli kılın.
'inançlar ve Değerler' (beliefs and
values) düzeyinde karşınızdaki kişinin
inanç ve değerlerine saygı gösterir, onun
inançlarını ve değerlerini
anlarsınız. Onunla aynı inançta olmanız
gerekmez. inançlarınız ve değerleriniz size
sorun yaratıyorsa'Kimliğiniz1 üzerinde
çalışmalısınız. Gerçekten siz
kimsiniz? Siz nesiniz? Kişisel Gelişim Planınız
varsa derin bir meditasyon yaparak bunları
düşünün..
'Kimlik' (identity) düzeyinde
karşınızdaki kişinin temel
inançlarını ve temel değerlerini anlar ve
saygı gösterirsiniz. Onu bağımsız bir
birey olarak değerlendirirsiniz, bir grubun üyesi olarak
değil. Eğer kimliğiniz size ilişki ve
iletişim sorunları yaratıyorsa, örneğin
size "Bu tutumunu değiştirmezsen ilişkimiz sona
erecek!" diyen insanların sayısı her yıl biraz
daha artmaktaysa, 'Kimlik Ötesi' ya da
'Ruhsallık'düzeyinde çalışma
yapmalısınız.
'Kimlik Ötesi' (beyond identity)
düzeyinde sosyal boyutta karşınızdaki insanla
ortak kültürünüzü
paylaşırsınız. Ruhsal boyutta ise onunla ortak
bir insanlık ailesini paylaşırsınız.
Ruhsal boyut, sizin 'gerçekten kendiniz olduğunuz',
'toplumsal rol yapmadığınız' yerdir. Maske
takmadığınız yerdir. Başkalarıyla en
derin bağlantı içinde olduğunuz yerdir. Kimlik
ötesi çalışmalarınızı
güçlendirmek için 'Sessizlik'
çalışmaları yapın. Bir ve Tek Olan
Bilinç (One Consciousness) üzerinde odaklanın.
Şimdi bu bilgiyi aldınız.
Bunları yaşamınıza nasıl
geçirebilirsiniz? Eğer meditasyon, kontamplasyon, vizyon,
yaratıcı imgelem gücü gibi
çalışmalar yapmazsanız, bunları
yaşamınıza geçiremezsiniz.
Değişemezsiniz. Eğitim sistemlerindeki
başarısızlıkların nedeni budur. Hep sol
beyne, egoya, bilince hitap ederler. Buz dağının
suyun üstünde kalan kısmına hitap ederler.
Oysaki her gerçek eğitim, öğrenme ve
değişim sağ beyine, yaratıcı hayal
gücüne, zamansızlığa,sezgilere ve
yaratıcı zihinsel canlandırmaya hitap etmek,
sağ ve sol beyinlerin çalışmalarını
bütünlemek zorundadır.
UYGULAMA
Gittiğiniz okulda, dershanede,
çalıştığınız iş yerinde,
yolda, dükkanlarda ve restoranlarda birbiriyle konuşan
insanları izleyin. Kimin karşısındakiyle 'Uyum'
sağladığını ve kimin
sağlayamadığını söyleyebilir
misiniz?
Bir telefon konuşması yaparken
karşınızdaki kişinin sesine ayak uydurun.
Onunla aynı hızda, aynı yükseldikte ve
aynı sessizlik sürelerini kullanarak konuşun.
Konuşmanın kalitesine dikkat edin. Konuşmayı
bitirmek istediğinizde 'Eşleşmeyi' bozun. Daha
çabuk ve daha yüksek bir tonda konuşmaya
başlayın. Sessizlik anlarının süresini
farklılaştırın. Bu telefon
konuşmasını "Şimdi gitmem gerekiyor." yada
"Kontörüm bitiyor." gibi bir söz söylemeden
bitirebilmeye çalışın.
Bir insanla yüz yüze konuşurken
onunla ilgilenin. Onun büyük bir bilgi ve bilgeliğe
sahip olduğunu hayal edin! Konuşmamız bittikten
sonra konuştuklarınızı gözden
geçirin. Onunla uyum sağladınız mı: Onun
beden diliyle eşleştiniz mi: Bir başka gün, bir
dostunuzun siz okişiyle konuşurken sizi izlemesini
sağlayın. Sonra onun izlenimlerini
öğrenin.
Bir televizyon dizisinden iki karakter
seçin. Bunlar iki önemli karakter olsun. Onları
izleyin ve kimin ötekiyle ilişkisinde 'Ayak Uydurma' ve
'Liderlik Etme'yi daha iyi becerdiğini belirleyin.
Yaşamınızda 'hiç
geçinemediğinizi
düşündüğünüz' birisini
gözünüzün önüne getirin.Eğer
onunla iyi bir iletişim ve iyi bir ilişki kurmak
isterseniz, hangi nörolojik düzeyde
çalışma yapmanız gerektiğini bulun. Bu,
sizin onunla 'Eşleşemediğiniz' noktadır. Bunlar
birden fazla da olabilir. Bu nörolojik düzeylerde onunla
'Eşleşme' sağlayın. Sonra bunu
yaşamınızda uygulayın.
Bakın bakalım iletişiminizde ve
ilişkinizde nasıl bir 'Fark' ortaya
çıkacak.
'MNG basics' PROJESi
1. Meditasyon Gücü
2. Bilinçdışının
Gücü
3. Sessizliğin Gücü
4. Kontamplasyon Gücü
5. Trans, Olumlama ve
Görselleştirme,Yaratıcı Zihinsel
Canlandırma Gücü
6. Özgüven ve Özsaygı
Gücü
7. Vizyon Gücü
8. Management ve NLP
Çalışmalarının Gücü
9. Kararlılık Gücü
Galip Abdullah'ın küçük
kırmızı defterinde üç üçgenden
oluşan bir Yıldız şekli vardı.
Yıldız şekli sayılarla da
bağlantılıydı.ilk bakışta bana Pagan
Bilgesi Pithagoras'ın çalışmalarını
anımsatmıştı her nedense... Üzerinde bir
cümle yazılıydı:
"insanlarla iyi ilişkiler kuran ve birer
İletişim Gurusu olanlar, içlerindeki
güçleri geliştirip bir yöntemle kullanarak bunu
başarıyorlar..."
Kırmızı Not Defterinden
seçtiğim satırlar burada sona eriyor.
Bu arada Case Studydeki hikayemize dönecek
olursak, Galip Abdullah başarılı bir NLP
eğitmeni oldu. 'MNG basics'adlı bir eğitim
programı hazırladı, özellikle
öğrenciler ve öğretmenler için... Bebek
sırtlarında deniz manzaralı dairesi olan,zengin bir
psikyatrist hanımla evlilik hazırlıkları
yaptıkları söyleniyor...'MNG basics'in
ışığı, yaşamınızda ki
gölgeli yanları aydınlatsın dostlar...
Dostane bir ilişki kurmak
bilinçdışı düzeyde sorumluluk
taşıma sürecidir.Ralph Watson
01 Haziran 2005
Cengiz
ERENGİL