Ancak bu yöntemin takipçileri
hızla artmaya devam ederken antiNLP'ciler de safları
sıklaştırıyor
Kimilerine göre bireysel kurtuluşun
formülü, kimilerine göre ise
şarlatanlığın son zirvesi...Peki gerçekte
nedir bu NLP?Nereden çıkmıştır,ne işe
yarar, nasıl yapılır, dünyada hala bir
geçerliliği var mıdır?
Son günlerde iş dünyasında
kulaktan kulağa dolaşan bir rivayete
göre,Türkiye'nin önde gelen bankalarından biri
yurtdışından getirdiği NLP uzmanı
yüzünden bu aralar epey dertli.Motivasyonu artırmak
amacıyla getirilen ünlü NLP uzmanının
seansı sonrasında bankanın el üstünde
tuttuğu, bir grup çalışan art arda istifa
etti."Yaşadığın hayattan memnun musun?"
türü soruların yöneltildiği hipnoz
sonrasında gelen istifalar,yönetimi oldukça zor
durumda bıraktı. Ünlü uzman iş
camiasında "istenmeyen kişi";NLP de "büyük
baş belası" ilan edilmiş durumda. Dahası, bu
etkinliğe ön ayak olan, uzmanı bulan ve bankada
eğitime gelmesini sağlayan yöneticinin de
başı yanmış durumda...
Batı'da ömrü bitti bizde hala
canlı
Bir de iyi örnek!
Erol Bozkurt / Eğitim Müd.-
Yönetici
NLP üç ay öncesine kadar bana
çok yabancıydı.
Okuduğum birkaç kitap beni yola sevk
etti. Kitaplarda sadece işin felsefesi vardı. Ama benim
aradığım şey bu değildi. Çok
büyük tereddütlerden sonra seminere katılmaya
karar verdim, ilk gün farklı duyguların
içindeydim. Beni çeken bir şey vardı.Ama teslim
olmak istemiyordum. 2. ve 3.günlerde "evet bu büyük
bir güç, bunu öğrenebilirim" dedim. 17
günlük seminerde NLP yi tam öğrenip gidecektim,
Hayır öyle değildi. Seminerler sadece NLP
kapısını açan bir anahtardı.Bir deryaya
açılan bir kapı. Şimdi ise o deryanın
büyüklüğünü,
kapasitesini,yapabildiklerini biliyorum. Bundan da son derece
mutluyum, 17 günlük seminer sonrasından elde
ettiğim en güzel kazanç farkındalık ve
'denge'.
Dr. Alo Kdfoosmonofriu /Psikiyatrist
Bu yöntemler yeni değil"
NLP tek başına hiçbir
bozukluğu düzeltmez, Danışmanlık ile
çözümlenecek bazı
sıkıntıları düzeltebilir,bu da ancak NLP
olduğu için değil,içinde yer alan
davranışçı tedaviye ait parçalar sayesinde
dur. NLP hizmeti alan insanlara bakmak gerekir, dış
desteğe bağımlı kişilerin
başvuracağı bir yol, temelinde başka
insanları etkilemek ve onları yönlendirmek var ve bu
da aslında bir manipülasyon
yöntemidir,insanları motive etmek için
kullanılabilir ancak bu motivasyon teknikleri zaten ciddi
psikiyatri akımları tarafından
kullanılıyor, Ve bunlann hepsini NPL yapıyormuş
gibi gösteriliyor bu sadece cahillikten
kaynaklanıyor".
Tamer Dövücü/ Yeditepe
Üniversitesi
NLP aslında modellemedir"NLP sadece
psikoloji kökenli değil ancak tüm dünyada
çoğunlukta psikoloji kökenliler
uyguladığı için biz de böyle
yapıyoruz. NLP aslında başarılı
örneklerin modellendiği bir
çalışmadır, ancak bazı durumlarda terapi
de kullanılıyor. Türkiye'de özellikle terapi
gerektiren ve sağlık alanındaki
çalışmalarımızda psikolog yada
psikiyatristler çalışıyor. Bir hafta
eğitim aldıktan sonra NLP hizmeti vermeye başlayan
kişilerin çok ciddi zarar verdiğini
düşünüyorum. Bu nedenle faaliyetlerimizi
akademik platforma taşıdık ve Yedltepe
Üniversitesi ile birlikte çalışmaya
başladık.Başarılı kişilerin
modellemesini yapıyorve onlara yol gösteriyoruz, iş
ve spor dünyasına ile
çalışıyorum".Batı'da ömrü bitti
bizde hala canlı Bireysel gelişim pazarının
gözdesi NLP'ye olan ilgi bir süre daha sürecek.
Ancak taraftarlar ve muhaliflerin ortak tezi, iki haftada
yetişen uzmanların yarattığı
sakıncanın büyüklüğü ,.
ABD'de başlayan ve Avrupa'ya yayılan
NLP,Batı dünyasında önemini yitirirken
Güney Amerika, Türkiye gibi gelişmekte olan
ülkelerin hala gündeminde.NLP son yılların
yükselen trendi. NLP ile yabancı dil öğrenin,
NLP ile zayıflayın,NLP ile başarıyı
yakalayın, NLP'nin işdünyasına kalkılan
vs... Liste uzayıp gidiyor. Her derde deva olduğu iddia
edilen NLP, sihirli bir değnek mi, basan iksiri mi,iddia
edildiği kadar etkili mi yoksa ismi bizde saklı
bankanın artık şüphelendiği gibi
şarlatanlık mı? Aslında NLP'nin ne olup ne
olmadığı konusunda kafa
kanşıklığı sürüyor. Bazı
psikiyatrisi ve psikologlar NLP'yi bir terapi tekniği olarak
kabul ederken, bazıları tamamen bilim dışı
buluyor. Tıp kökenli olmayan 'NLP uzmanları' ise bu
işi bir modelleme olarak nitelendiriyor. Kısaca, NLP
konusunda farklı yaklaşımlar, değerlendirmeler
sözkonusu.Her ne kadar Batı'nın gündeminden
düşmüş olsabile NLP, Türkiye'de hala
canlılığını koruyor. Bu canlılık
talebin yüksek olmasından çok, NLP konusu ile ilgili
tüm tarafların uzlaşmaz bir çatışma
yaşıyor olması. Öyle ki bu
çatışma, 'NLP gerçekten de işe
yarıyor mu' sorusunun ötesine geçmiş,
şarlatanlık mı değil mi noktasına
ulaşmış durumda. Bu tartışma oldukça
geniş bir alana yayılıyor: NLP
uzmanları,psikiyatristler, psikologlar, terapistler,
yönetim danışmanları, İK uzmanları,
bireysel gelişim uzmanları ve hatta kariyer
danışmanları...Sözkonusu bankanın
yaşadığı tecrübeden ve ortalıktaki
belirsizliklerin yarattığı tartışmalardan
yola çıkarak NLP taraftarları ve anti NLP lobisine
danıştık. Oldukça tartışmalı
olan bu konunun tozu dumanı arasında,"NLP gerçekten
nedir?" sorusuna yanıt aradık. Aşağıda bu
konudaki tartışmaları ve görüşleri
okuyacaksınız; bizim vardığımız
sonuç şu; Talep devam ettiği sürece NLP'ye olan
ilgi de sürecek. Bu işi akademik platforma
taşıma çalışmaları belki de 'iki
haftada yetişen NLP uzmanları'nı ortadan
kaldıracak. Yani en azından yeni bir trend
çıkıp ortalığı yeniden kasıp
kavurana dek. Hal böyle olunca,NLP'ye biraz daha yakından
bakmak, güçlü ve zayıf yönleri, riskleri
konusunda donanım sahibi olmak gerekiyor. Kazazede
bankamızın haline düşmemek ve sahte
uzmanların elinde oyuncak olmamak için
işte NLP etrafından dönen
tartışmanın ayrıntıları.
Açılımı "Neuro Linguistic
Programming"olan NLP, insanları anlamak ve etkilemek için
Türkiye'de yaşanan ve gazetelere de yansıyan
düşündürücü NLP
öyküleri
Konya'da yaşayan ve kendini NLP uzmanı
olarak tanıtan Mustafa Gül gazetecilere
düzenlediği 'motivasyon gösterisi'nde
sekreterini'motive ettikten sonra' koltuktan cam
kırıklarının üzerine atlamasını
istedi. Camların üstüne atlayan sekreterin
ayağı kesildi. Gül, bu talihsizliği'
sekreterinin, komut vermeden atladığı için
yaşandığını söyleyerek işin
içinden sıyrıldı.Sigarayı bırakmak,
üniversiteyi kazanmak gibi hedeflerin, "Ben yapamam"'
düşüncesiyle başarısızlıkla
sonuçlandığını anlatan
Gül,"istediğimiz sonuçları elde etmek için
başarımızın yaşamımıza
katacağı olumlu şeyleri düşünmeliyiz
ki beynimiz, o konuda motive olabilsin" dedi. Gül'ün,
nasıl NLP uzmanı olduğu bilinmiyor.
Oluşturulan psikolojik yetiler olarak
özetleniyor, İlk olarak 1970'li yılların
başında psikolojiye ilgi duyan matematikçi Richard
Handler ve dilbilimci JohnGrinder'in "Herhangi bir uzmanlık
becerisine sahip bir kişi ile aynı beceriye sahip
olmasına rağmen konusunda daha üstün olan
birisi arasındaki farkın nedeni nedir?" sorusu ile temeli
atılan NLP, uzun yıllar ABD'de konuşulup
tartışıldıktan sonra Avrupa'ya ardından da
çevre ülkelere sıçramış.Taraftar
uzlaşamıyor!ABD'nin ardından diğer
kıtalara yayılan ve oldukça popüler olan NLP
konusunda iki ayrı kamp bulunuyor: NLP taraftarları ve
anti NLP'ciler. Heriki kampında çok sayıda
argümanı ve taraftarı bulunuyor. Anti NLP'ciler de
kendi arasında ikiye ayrılıyor. Bir
bölümü NLP'nin hiçbir bilimsel yönü
bulunmadığını, farklı terapi tekniklerini
bir araya getirdiğini söylüyor; bir diğer taraf
ise NLP'nin aslında bir terapi olduğunu, terapistler
tarafından uygulanması gerektiğini belirtiyor.Bu
grup, "NLP, psikoloji dünyası tarafından
desteklenmediği için iş dünyasına
pazarlandığı"düşüncesinde.
Psikiyatrisi Alp Karaosmanoğlu,NLP'de var olan tekniklerin
farklı davranış okulları tarafından
1950-60'lı yıllarda
kullanıldığını söylüyor.
Karaosmanoğlu, "NLP varolan tekniklerin
birleştirilmesidir. Farklı öğretilerin
tekniklerini kullanıyorlar, ancak bu öğretiler
sürekli yenileniyor;bu nedenle NLP'nin temelini sağlam
görmüyorum" diyor. NLP'nin 'modern din' haline
dönüştüğünü de belirten
Karaosmanoğlu, "NLP'ciler bu işin özünü
bilmedikleri için mutluluk veren bir yol
bulduklarını sanarak kendilerine başvuranları
mürit haline getiriyorlar. Psikiyatri dünyasında
etik kurallar çerçevesinde bu işle ilgilenen
çok az, bazı isimler var ancak psikiyatri ve psikolog
camiası NLP'ye sıcak bakmıyor" diyor.NLP
taraftarları ise bu sistemin içinde terapi
yöntemleri ve psikolojik yaklaşımlar
barındırmasına karşın, asla tek
başına terapi olmadığı
düşüncesinde.Sistemi 'modelleme' olarak
değerlendiren bu grup,terapi gerektiren kısmın
mutlaka tıp kökenliler tarafından icra edilmesi
fikrinde buluşuyor.
Batı ilgisini yitirdi
Bir başka grup var ki, deyim yerindeyse,
dünya umurlarında değil. NLP ile hayalleri
gerçekleştirme,üniversite sınavını
kazanma, türban sorununu çözme gibi iddiaları
var.Uzun yıllardır bu iş ile uğraşan ve bu
işe bilimsel bir kimlik kazandırma çabasında
olan NLP'cilerin en büyük düşmanı
işte bu kesim. Gün geçtikçe prestijini yitiren
ve deyim yerindeyse 'ayağa düşen' NLP, aynı
süreci ABD'de de yaşamış.
o bir NLP sihirbazının mucizeleri
Katalog pazarlayarak geçimini sağlayan
Cengiz Eren, NLP ile uğraşan birinin yanına
takılarak' bu sistemi öğrenir. Ve "Dört saatte
hayatınızı değiştireceğim"
iddiası ile ortaya çıkar.Ardından Zerrin
Özeri zayıflatacağı yönünde
haberlerle ortaya çıkar. Kısa bir süre sonra
Özer,hastaneye kaldırılır. Başarı
taktiklerini anlattığı kitabı ikinci
baskısını dahi yapamayan Eren, 28 Şubat
sürecinde NLP ile türbanlı kızların ve
dindar kesimin "algı
filtrelerinin"değiştirilebileceğini, böylece
başlarını açtırabileceğini iddia
eder. Bir süre sonra yenibir model ile ortaya çıkar;
'Atatürk modeli, 'sumodeli'.....
Türkiye'nin en eski NLP uzmanlarından
olan Tamer Dövücü ise "ABD'de de bir haftalık
kursa katılanlar NLP uzmanı oldu ve NLP prestij kaybetti"
diyor.
Olay değil, tepki ön planda"NLP bir
terapi yöntemi değil, bir programdır, içinde
bilimsel terapi ilkeleri var olduğu için terapi
türü ,olarak tanımlanıyor. Bu nedenle 'mutlaka
terapistlerin yapması gereken bir program olarak
görüyorum. NLP, düşünce üzerine
kurulu bir sistem ve tepkileri yorumluyor,Olaylardan çok,
olaylara verilen ' anlamı ve tepkileri baz alan bir
disiplin.Son yıllarda düşünce sistemi yok
satıyor, bu nedenle de büyük ilgi görüyor.
Ancak son yıllarda kanıtlanmış terapiler
rağbet görüyor. NLP'nin içinde'kognitif
düşünceden alıntılar var. Artık
bilişsel davranışçı terapiler kanıta
dayandığı için popülerliğini
artıracak".
28 Ağustos
2005
Sabah Iste
insan