Bireylerin pozitif düşünmelerini, üretken olmalarını, iş hayatında daha iyi performans sergilemelerini ve içinde bulundukları durumu daha iyi analiz edebilmelerini amaçlayan NLP (Nero-Linguistic Programming), yani 'Duyu-Dil Programlaması' ilk olarak 1970 senesinde California Üniversitesi'nde psikoloji eğitimi alan Richard Bandler ve Dilbilimi dalında yardımcı profesör olan John Grindler tarafından ortaya atıldı.

Gelişme aşamasında psikoterapistlerin tedavisi altında olan hastalar üzerinde denenen ve olumlu sonuçlar veren NLP, daha sonra iş yaşamında başarılı olmuş insanların davranış ve düşünce sistemlerini modelleyerek son halini aldı.

Richard Bandler ve John Grinder'ın temel amacı ise, insanlara çalıştıkları alanlarda 'en iyi' ve 'mükemmel' olabilmeleri için pratik ve uygulanabilir bir harita sunmaktı.

NLP'ye göre her birey başarılı ve üretken olmak için gerek duyduğu kaynaklara zaten sahiptir. Bunun en büyük kanıtı ise geçmişte deneyimlediği büyük ya da küçük başarılarıdır. Başarısızlığın ana nedeni korku ve onun kaçınılmaz sonucu olan kontrol kaybıdır. Birey, iş hayatında herhangi bir sorun ile karşılaştığında paniğe kapılmak ve vazgeçmek yerine eski başarılarını hatırlamalı, o anı yeniden hissetmeli ve zafer duygularından güç alarak yeni sorunun/fırsatın üstesinden gelmeye çalışmalıdır.

Karşınızdaki insanın sizi anlamaması, dinlememesi yada umursamaması sizin kendi kişisel haritanıza saplanıp kalmış olmanızdan kaynaklanır. Bu sebeple NLP olaylara sadece kendi açınızdan ve sabit bir noktadan değil, karşınızdakinin gözlerinden, yukarıdan ve objektif olarak bakmayı öğretir. Böylece karşınızdaki birey ve bireylere göre hal ve hareketlerinizi belirleyebilir, anlama ve anlatım şeklinizi ayarlayabilirsiniz.

NLP'ye göre başarısızlık diye bir kavram yoktur. Amaca tam olarak ulaşamama durumu, aslında size farklı yol izlemenizi gösteren bir işarettir. Bu işareti göz önüne alarak hedefe farklı bir yoldan ulaşmayı öğrenmeniz gerekmektedir. Kısacası hata yada başarısızlık yoktur, sadece geri bildirim, size yeni yolu gösterecek bir işaret yada çıkarılacak bir ders vardır. Algılama biçiminizi ve olaylar karşısındaki tutumunuzu değiştirmek daima farklı bir sonuca ulaşmanızı sağlar.

Her insanın algılama biçiminin, duygularının, düşüncelerinin, deneyimlerinin sonucunda oluşturduğu davranış şekillerinin ve zihinsel haritalarının bir diğerinden farklı olduğunu kabul ettiğiniz takdirde, olaylara ve karşılaştığınız durumlara yukarıdan bakmayı başarırsınız. Böylece farklılıklar karşısında sinirlenmek yada kendinizi çıkmaza sokmak yerine karşınızdaki yeni fikre saygı duymayı öğrenirsiniz ve bakış açınızı daha geniş boyuta taşıyarak hayatınıza hakim olursunuz.

Yeni düşünce sisteminizi oluşturduktan sonra izlemeniz gereken ilk adım ne hedeflediğinizi bilmek ve istediğiniz sonuca odaklanmaktır. Hedeflediğiniz noktaya ulaşmak için izlemeyi seçtiğiniz yöntem- düşünce-planda bulunması gereken özellikler ise şunlardır; olumlu- pozitif olması, kör noktalarının ve ayrıntılarının tüm olasılıklar göz önünde bulundurularak hesaplanmış olması, tamamen size ait olması, kişilik yapınıza, özelliklerinize, hayat standartlarınıza uygun olması ve tamamen deneyimlerinizden gelen kişisel birikiminizin, kaynaklarınızın kullanılarak oluşturulması.

İngiliz Konsolosluğu'nda kursları bulunan NLP'nin aynı zamanda tüm Türkiye'de belirli aralıklarla seminerleri hizmete sunuluyor ve bazı özel üniversitelerde konu ile ilgili paneller düzenleniyor. Konu hakkında birçok kaynak kitap bulunmasının yanı sıra yedi günde ayrıntılı şekilde NLP öğretmeyi hedefleyen Mo Shapiro'nun '1 Haftada NLP- Yedi Günde Yaşamınızı Değiştirin' adlı kitabı seminer ve kurslar için gerekli zamana sahip olmayan çalışanlara tavsiye edilen kaynaklar arasında bulunuyor.

DENİZ TARGAN

16 Aralık 2004